Virtueel Museum Grimbergen

Kastelen en landhuizen
 


Kastelen en landhuizen.

De kastelen waren in de vroege Middeleeuwen goed beschermde en verdedigbare woonplaatsen. Het hoofdgebouw waar de heer en zijn familie verbleef was meestal de massieve woontoren of donjon. Achteraf werden ze uitgebreid met stallingen voor de paarden en kleine aaneengesloten woningen voor knechten en dienaars met hun gezin. Mooi voorbeeld bij ons is de van oorsprong Frankische Poddegemhoeve uit de 7de eeuw. Rond dit geheel kwamen versterkte muren met hoektorens, voorzien van schietgaten en kantelen. Soms waren het aanvankelijk vierkanthoeven die omwille van de vele invallen van (Spaanse, Franse en Oostenrijkse legerbenden) werden versterkt. Vooral in Haspengouw, tussen Tervuren en Leuven, en Waals-Brabant nog te bewonderen . Er waren kleine en grotere kastelen, dit naargelang de titel en de rijkdom van de plaatselijke ridders en hun gebied.

Vanaf de 17e en 18e eeuw kent ment de opkomst van de landhuizen. Dikwijls waren voormalige burchten, waarvan een deel van de versterking werd afgebroken en vervangen door meer open woningen in de stijl van de tijd. Meestal bleef het imposante donjon bewaard. Dergelijk landhuis wordt vaak beschreven als “hof van plaisanterie”. Deze woningen waren dikwijls het buitenverblijf van een welstellend burger of edelman uit de stad en hun dienstpersoneel. Deze kastelen kenden meerdere verbouwingen of renovaties. Zo bijvoorbeeld bij ons het Prinsenkasteel.

In de 19e eeuw durft men, uit een zekere ijdelheid, het landhuis of zelfs de nieuwe grote villa de naam van kasteel geven.

Historische kastelen bevonden zich vaak op een terp of motte, een eilandje midden een grote vijver, die aanvankelijk een slotgracht was, en mee hielp aan de verdediging.
Later zal men de vijvers dempen of verkleinen. Ook het volume van het park en de tuinen er rond werden flink ingekrompen door verkaveling van percelen wegens geldnood om het domein te kunnen onderhouden.
 

   
5.0.0 Kastelen en landhuizen
   
5.0.1 Gravenkasteel (Humbeek)
5.0.2 Prinsenkasteel (Grimbergen)
5.0.3 Lintkasteel (Grimbergen)
5.0.4 Kasteel en hoeve Groeneveld
5.0.5 Kasteel d'Overschie
5.0.6 Kasteel van Bever
5.0.7 Kasteel Bloemendaal
5.0.8 Kasteel Ter Wilder
5.0.9 Kasteel Ter Eiken
5.0.10 Kasteel Borgt
   
5.1.0 Pachthoeven
   
5.1.1 Charleroyhoeve (Grimbergen)
5.1.2 Sint Niklaashoeve
5.1.3 Guldendal (Grimbergen)
5.1.4 D' Yveshoeve
5.1.5 Poddegemhoeve
5.1.6 Biesthoeve
5.1.7 Meerhoeve
5.1.8 Hof te Weerde
5.1.9 Hof te Hevere
5.1.10 Sint-Servaashof
5.1.11 Spiegelhof
5.1.12 Potaardehof
5.1.13 Hof te Bever
5.1.14 Hof te Bentinck
5.1.15 Boxemhoeve
5.1.16 Den Diepen Boomgaard (Bioboerderij)
5.1.17 Ridderhoeve
   
5.2.0 Sites
   
5.2.1 Senecaberg
5.2.2 De Borgt, met Senecaberg en
St.-Salvatorskerk